BOŞANIRKEN ORTAK ALINAN MALDA HAKKIMI ALABİLİR MİYİM? (DEĞER ARTIŞ PAYI ALACAĞI NEDİR?)
Evlilik boyunca bir arada kurulan düzenin sonunda, bazı haklar sessizce kaybolmasın. Hele ki bir mal edinimi varsa, o malda emeğiniz ve katkınız varsa… İşte burada “değer artış payı alacağı” devreye girer.
- Nedir Bu Değer Artış Payı?
Evlilik birliği devam ederken eşlerden biri üzerine kayıtlı bir malın (örneğin ev, arsa, araba) değeri zamanla artarsa, diğer eş de bu artıştan pay isteyebilir.
Çünkü o malın değer kazanmasında, ortak emek, gelir veya destek vardır.
Uygulamada en çok sıkıntı yaratan husus katkı (değer artış) payı alacağı ile katılma alacağının karıştırılmasıdır. Burada belirtilmelidir ki; katkı payı alacağı ile katılma alacağı farklı şeyler olup, değer artış payı alacağının aksine; katılma alacağı talep edebilmek için davacı eşin çalışıyor ya da ekonomik bir gelir elde ediyor olması gerekmemektedir. Diğer bir deyişle, yeni Kanun’a göre, hiç çalışmayan, hiçbir geliri bulunmayan eş de diğer eşin edinilmiş mallarından katılma alacağı talep edebilir. Fakat edinilmiş mallara katılma rejiminin yürürlükte olmadığı döneme ilişkin katkı payı talep edemez.
- 4721 sayılı TMK ne diyor ?
Değer artış payı Madde 227 – Eşlerden biri diğerine ait bir malın edinilmesine, iyileştirilmesine veya korunmasına hiç ya da uygun bir karşılık almaksızın katkıda bulunmuşsa, tasfiye sırasında bu malda ortaya çıkan değer artışı için katkısı oranında alacak hakkına sahip olur ve bu alacak o malın tasfiye sırasındaki değerine göre hesaplanır; bir değer kaybı söz konusu olduğunda katkının başlangıçtaki değeri esas alınır. Böyle bir malın daha önce elden çıkarılmış olması hâlinde hâkim, diğer eşe ödenecek alacağı hakkaniyete uygun olarak belirler. Eşler, yazılı bir anlaşmayla değer artışından pay almaktan vazgeçebilecekleri gibi, pay oranını da değiştirebilirler.
- Yargıtay Ne Diyor?
Yüksek Mahkeme’nin kararlarında şu unsurlar dikkat çekiyor:
- Malın edinildiği tarih çok önemli. Edinilmiş mal mı, kişisel mal mı buna bakılıyor.
- Katkı varsa, pay da vardır. Eşin doğrudan katkısı, kredi ödemesi, maaş desteği gibi unsurlar delil kabul edilir.
- Değer artışı belirlenirken bilirkişi raporları, emsal değerler ve malın bugünkü rayiç bedeli dikkate alınıyor.
Örneğin, 2018 yılında ev alınmış, tapu sadece bir eşin üzerine. Ancak diğer eş de çalışıp kredi taksitlerine katkı sunmuş. 2024’te evin değeri 2 milyon TL’ye ulaşmış. Burada diğer eş, katkı oranına göre değer artış payı talep edebilir.
- Kimler Değer Artış Payı Talep Edebilir?
- Mal rejimi sona erdiğinde (örneğin boşanma) talep edilebilir.
- Talep hakkı, boşanmanın kesinleştiği tarihten itibaren 10 yıl içinde ileri sürülmelidir. (Yargıtay HGK)
- Dava açmak şarttır, sadece sözlü istem yeterli olmaz.
- Nelere Dikkat Etmeli?
- Malın ne zaman ve nasıl edinildiğini belgeleyin.
- Katkınızı ispatlayacak maaş bordrosu, ödeme dekontu gibi belgeleri saklayın.
- Eşiniz malı elden çıkarmaya çalışıyorsa “mal rejiminin tasfiyesi” davası açın.
- Varsa sözleşme (örneğin mal ayrılığı sözleşmesi), içeriği mutlaka incelenmeli.
- Sonuç: Hakkınız Olsun, Ama Kaybolmasın
Malın değeri artmış olabilir. Ama bu artışın arkasında sizin alın teriniz, emeğiniz varsa… o zaman bu hak size aittir.
Boşanma sonrası “zaten her şey onun üzerineydi” diyerek köşeye çekilmek zorunda değilsiniz.
BİR HAKKI BİLMEK, ONU TALEP ETMENİN İLK ADIMIDIR.
UZEL HUKUK VE DANIŞMANLIK BÜROSU’NDAN ALACAĞINIZ HUKUKİ DESTEKLE, YILLARIN GETİRDİĞİ BİLGİ VE TECRÜBELERİMİZ IŞIĞINDA HAKKINIZI GÜVENCE ALTINA ALABİLİRSİNİZ.
SİZ DE AKLINIZA TAKILAN TÜM HUKUKİ KONULARDA ÖZLÜCE, NİLÜFER, OSMANGAZİ, ORHANGAZİ, MUDANYA, GEMLİK BAŞTA OLMAK ÜZERE TÜRKİYE’NİN HER YERİNDEN BİZLERLE İLETİŞİME GEÇEBİLİR VE DANIŞMANLIK HİZMETİMİZDEN FAYDALANABİLİRSİNİZ.
Elifnur UZEL BAYRAMOĞLU, Bursa merkezli olarak avukatlık faaliyeti yürütmektedir. Ancak, Türkiye’nin her tarafında dava ve iş takibi yapmaktadır. Gerek Bursa, İstanbul, Ankara, İzmir gibi büyükşehirlerde gerekse Türkiye’nin çeşitli illerinde müvekkillere ait iş ve davalar avukatlık mesleğinin etik ilkeleri ve belli bir çalışma planı çerçevesinde takip edebilmektedir.